Het cluster Arbeid & Onderwijs heeft de volgende onderzoeksexpertise:

Beleidsevaluatie en monitoring
Bij beleidsevaluatie gaat het om het vinden van een causale relatie tussen geobserveerde veranderingen en het te evalueren beleid. Veel veranderingen vinden los van het beleid ook al plaats. Wat is dan de toegevoegde waarde van de genomen beleidsmaatregelen en hoe stel je dat vast? Daarvoor hanteert SEO Economisch Onderzoek zowel kwantitatieve als kwalitatieve methoden. Vaak kunnen effecten van beleid alleen met zeer geavanceerde statistische technieken worden vastgesteld (zie ook effectmeting en effectevaluatie). Soms kan beter gebruik worden gemaakt van kwalitatieve methoden om effecten en het waarom daarvan inzichtelijk te maken. Daarvoor worden onder andere interviewtechnieken gehanteerd in combinatie met een solide theoretisch (economisch) kader. Bij monitoring worden voor langere tijd beleidsontwikkelingen gevolgd, onderzoeksgegevens verzameld en effecten geëvalueerd.

Econometrische analyses
Econometrische analyses worden gebruikt om relaties tussen grootheden vast te stellen via statistische technieken. Afhankelijk van de beschikbare onderzoeksgegevens kunnen econometrische analyses worden uitgevoerd voor een dwarsdoorsnede van de onderzoekspopulatie (cross-sectie analyses), voor een onderzoekspopulatie die kan worden gevolgd in de tijd (longitudinale analyses of panel-data analyses) of voor een tijdreeks aan waarnemingen (tijdreeksanalyses). De relatie tussen deze grootheden kan lineair zijn, niet-lineair (kwadratisch, exponentieel, et cetera) of niet-parametrisch. De te verklaren grootheid kan een absolute waarde hebben, een kans (kansmodellen) of een duur (duur- en competing risks modellen). Voor al deze situaties beschikt SEO Economisch Onderzoek over de expertise om de meest geschikte econometrische technieken toe te passen.

Effectmeting en effectevaluatie
Een effectmeting stelt een causaal effect vast, in een effectevaluatie wordt ook gekeken waardoor dit effect wordt veroorzaakt. De kunst bij een effectmeting is om een causale relatie te leggen tussen geobserveerde veranderingen en de te evalueren maatregel. SEO Economisch Onderzoek is specialist in kwantitatieve methoden om effecten te meten, waaronder methoden als ‘difference-in-difference’, ‘regression discontinuity’, ‘instrumental variables’, ‘propensity score matching’ en ‘hazard modellen’.

Literatuurstudie
Door de verbondenheid met de Universiteit van Amsterdam heeft SEO Economisch Onderzoek optimaal toegang tot de internationale wetenschappelijke literatuur. Die literatuur wordt systematisch bestudeerd door via specifieke zoektermen wereldwijde wetenschappelijke databases te inventariseren. De wetenschappelijke kwaliteit van de gevonden literatuur kan worden beoordeeld aan de hand van objectieve wetenschappelijke criteria, waaronder de mate waarin econometrische onderzoekstechnieken zijn toegepast.

Maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)
Maatschappelijke kosten-batenanalyse maakt zichtbaar of de voordelen van nieuw beleid opwegen tegen de nadelen. Daarbij is de ambitie om alle effecten, ook de niet-financiële, in geld uit te drukken. Door deze integrale benadering is MKBA een belangrijk instrument om beleidsplannen op uiteenlopende gebieden te toetsen. SEO Economisch onderzoek beschikt over veel kennis op dit terrein. Prof. Carl Koopmans is een autoriteit op het gebied van MKBA methoden en toepassing. Het cluster RBI voert onder zijn leiding MKBA's uit van fysieke investeringen en toetst MKBA's die door andere organisaties zijn opgesteld. Het cluster Zorg en Zekerheid past de MKBA methode in de zorg toe. En het cluster Mededinging en Regulering gebruikt MKBA regelmatig voor energiebeleid en (zelfs) voor culturele voorzieningen. Bij het cluster Arbeid & Onderwijs wordt MKBA toegepast op maatregelen op de arbeidsmarkt. De MKBA is aanvankelijk ontwikkeld voor transportinfrastructuur. SEO Economisch Onderzoek beschikt over het (macro-)economisch inzicht dat nodig is om de MKBA methode ook toepasbaar te maken op andere terreinen.

Marktverkenningen
Zowel ten aanzien van de arbeidsmarkt als de onderwijsmarkt spelen marktwerkingvraagstukken, zoals:

• hoe presteert de markt in termen van prijzen, kwaliteit, toegankelijkheid, doelmatigheid en innovatie?
• is er sprake van marktfalen? 
• is er sprake van falen als gevolg van regulering door de overheid?
• welke vorm van overheidsingrijpen is adequaat? 
• is er sprake van concurrentieverstoring door de overheid?

De arbeidsmarkt is een van de meest gereguleerde markten, met onder meer een minimumprijs (minimumloon, uitkeringen), prijsafspraken (algemeen verbindend verklaren van CAO’s) en prijsverstoringen (belasting op arbeid). Bovendien bestaat de arbeidsmarkt uit verschillende deelmarkten naar onder meer opleidingsniveau, omvang van het dienstverband en soort contract (vast, tijdelijk en flexibel). Het cluster Arbeid & Onderwijs doet regelmatig onderzoek naar het effect van deze dimensies voor de aansluiting tussen arbeidsvraag en arbeidsaanbod. Ook de onderwijsmarkt is sterk gereguleerd, waardoor (nieuwe) opleidingen en (bekostigde) instellingen voortdurend dienen te worden beoordeeld op doelmatigheid. Ook hier voert het cluster Arbeid & Onderwijs regelmatig marktverkenningen uit.

Prognosemodellen en ramingen
Prognosemodellen hoeven niet ingewikkeld te zijn om goede beleidsinformatie te leveren. Prognosemodellen zijn vooral bedoeld om mogelijke ontwikkelingen te signaleren en vooral om te begrijpen waarom die ontwikkelingen zich zullen gaan voordoen. Het is een illusie om te denken dat prognosemodellen de toekomst exact kunnen voorspellen. Daarom worden bij SEO Economisch Onderzoek zeer flexibele econometrische technieken gebruikt om ramingen te maken op basis van ontwikkelingen en trends uit het (recente) verleden. Daardoor kan de focus en de achtergrond van de ramingen eenvoudig worden aangepast aan een veranderende informatiebehoefte van de opdrachtgever. Voor een goed begrip en verantwoording van de ramingen, worden de gehanteerde prognosemodellen altijd vergezeld van een uitgebreide beschrijving. Zo wordt voorkomen dat prognoses een black box worden.

Survey-onderzoek
Regelmatig organiseert SEO Economisch Onderzoek enquêtes om onderzoeksgegevens te verzamelen voor de beantwoording van onderzoeksvragen. Vrijwel alle enquêtes worden tegenwoordig digitaal afgenomen, het merendeel van deze webenquêtes wordt door SEO Economisch Onderzoek zelf ontwikkeld, geprogrammeerd en gehost. Dat stelt ons in staat om ook zeer complexe enquêtemethoden te hanteren, waaronder bijvoorbeeld de vignettenmethode (zie onder). Inmiddels is veel ervaring opgebouwd met de constructie van enquêtes, waardoor over het algemeen een kwalitatief goede en relatief hoge en representatieve respons wordt verkregen. Dat betreft onder meer de volgorde waarin vragen worden gesteld, de manier waarop vragen worden gesteld en responsprikkels in de vorm van financiële en niet-financiële beloningen.

De vignettenmethode is afkomstig uit de marketing en wordt gebruikt om te onderzoeken wat het relatieve belang is van diverse aspecten bij het maken van keuzes. Een vignet beschrijft een fictief product of situatie die wordt gekenmerkt door een beperkt aantal ‘attributen’, waarin opzettelijk variatie is aangebracht, zodat niet alle vignetten even aantrekkelijk zijn voor de respondent. Respondenten worden gevraagd de vignetten te waarderen of te kiezen voor het meest aantrekkelijke vignet. Uit variatie in enerzijds de waardering die respondenten aan vignetten toekennen en anderzijds de variatie die door de onderzoeker in de vignetattributen is aangebracht kan (via regressie analyse) worden afgeleid welke attributen de respondent belangrijk vindt en welke niet.