Onderzoek
Marktanalyse
Zowel bij hervorming van de sociale zekerheid als bij de inrichting van het nieuwe zorgstelsel spelen marktwerkingvraagstukken, zoals:
- hoe presteert de markt (in termen van prijzen, kwaliteit, toegankelijkheid, doelmatigheid en innovatie)?
- is er sprake van marktfalen?
- is er sprake van falen als gevolg van regulering door de overheid?
- welke vorm van overheidsingrijpen is adequaat?
- is er sprake van concurrentieverstoring door de overheid?
Ook voor bedrijven kunnen we marktwerkingsvraagstukken beantwoorden. Bij voorgenomen fusies tussen bedrijven (bijvoorbeeld ziekenhuizen) kunnen we beoordelen wat het effect daarvan zal zijn op de prestaties van de markt. Dit onderzoek kunnen we doen voor NMa in het kader van de vergunningverlening, maar ook voor de bedrijven zelf.
Enkele voorbeelden van onderzoek:
946: Werkt de reintegratiemarkt
845: De markt voor kinderopvang 2004
817: Morgen zonder
zorg(en)?
791: Marktafbakening ten behoeve van voorgenomen fusie ziekenhuis Hilversum en Gooi-Noord
Evaluatiestudies, effectiviteitsstudies en kosten-batenstudies
Het cluster Zorg en Zekerheid verricht zowel kwalitatief als kwantitatief evaluatieonderzoek. Bij kwalitatief onderzoek worden vanuit een duidelijk conceptueel kader interviews gevoerd en literatuuronderzoek verricht. Kwantitatief onderzoek kan gebaseerd worden op eigen dataverzameling of bestaande data. Vaak worden zowel kwalitatieve als kwantitatieve methoden ingezet om de onderzoeksvraag te beantwoorden. De kunst bij een evaluatie of een effectstudie is om een causale relatie te leggen tussen geobserveerde veranderingen en het te evalueren beleid.
Wij zijn specialist in kwantitatieve methoden om de effecten van beleid te meten. Methoden als ‘difference-in-difference’, ‘regression discontinuity’, ‘instrumental variables’, ‘propensity score matching’ en ‘hazard modellen’ kennen geen geheimen voor ons. Een stap verder dan effectiviteitsmeting zijn kosteneffectiviteitsanalyses en kosten-batenanalyses, waarmee de effecten van maatregelen worden afgewogen tegen de kosten. Ook deze studies behoren tot ons instrumentarium.
Enkele voorbeelden van evaluaties en effectiviteitsstudies
903: Van bijstand naar werk in Amsterdam
887: De weg naar werk
844: De weg terug: Van arbeidsongeschiktheid naar werk
781: Hoe gaat de levensloop lopen?
Enkele voorbeelden van kosten-baten analyses
960: Kosten en baten van participatiebeleid
928: Kosten en baten van reintegratie
916: Kosten en baten zorgvernieuwing
858: Kosten en baten van EQUAL-projecten: verantwoordingsdocument
738: Kosten en baten van extramuralisering
Budgetterings- en bekostigingssystematieken
Private bedrijven hebben een prikkel om doelmatig te produceren, sterk gereguleerde bedrijven hebben die prikkel niet vanzelf. Het is de kunst een bekostigingssytematiek te ontwerpen die gereguleerde bedrijven de juiste prikkels geeft, zodat doelmatigheid en doeltreffendheid worden bevorderd.Wij hebben ervaring met het ontwerpen en berekenen van de effecten van bekostigings- en budgetteringsmodellen. Vragen die beantwoord kunnen worden bij het ontwerp van een bekostigingssystematiek zijn:
- Moet worden bekostigd op basis van input, output, of effect (no cure no pay)?
- Hoe wordt het beschikbare budget bepaald en verdeeld?
- Wat is het effect van een persoonsgebonden budget of voucher?
Enkele voorbeelden van onderzoek:
987: Yardsticks and carrots
886: Sociaal-economische status in vereveningsmodel zorgverzekeraars: wat zijn de mogelijkheden?
890: Uit de bakken, aan de bak
817: Morgen zonder zorg(en)?
Verklaren, voorspellen en simuleren
Het cluster Zorg en Zekerheid heeft ruime ervaring met het verklaren en voorspellen van ontwikkelingen. Wij verrichten daartoe zowel kwalitatief als kwantitatief onderzoek en ontwikkelen verklarings- en voorspelmodellen. Deze modellen kunnen worden gebruikt om prognoses te maken. Prognoses kunnen worden gemaakt bij ongewijzigd beleid, maar ook kunnen de effecten van beleidsvarianten of veranderend gedrag worden gesimuleerd. De verklarings- en voorspelmodellen kunnen worden geschat op bestaande data of op data die ten behoeve van het onderzoek worden verzameld. Voor het maken van ramingen is het soms nodig voorkeuren te meten van consumenten. SEO Economisch Onderzoek heeft hiervoor de technieken in huis (vignettenmethode of conjunctanalyse).
Enkele voorbeelden van onderzoek
907: Verdiend met pensioen?
862: Dutch lessons from the Swedish pension reform
757: Financiële prikkels voor werknemers bij uittreding
Meten van preferenties
In een ‘normale’ markt zijn de preferenties van consumenten bekend door de werking van het prijsmechanisme. In de gezondheidszorg en de sociale zekerheid is het prijsmechanisme voor een groot deel uitgeschakeld. Het zicht op de voorkeuren van consumenten is daardoor vertroebeld. Preferenties van consumenten zijn vaak van belang voor het maken van een marktanalyse. Om te meten of de markt tegemoet komt aan de wensen van consumenten moeten we weten wat consumenten willen. Ook om gedrag te verklaren en te voorspellen is het vaak nodig preferenties van consumenten te meten.
Wij gebruiken gegevens die gebaseerd zijn op het gedrag van consumenten (revealed preferences) en eigen enquêtes waarbij wordt gevraagd naar de preferenties in bepaalde situaties, om de voorkeuren van consumenten te achterhalen. We doen dit met de zogenaamde vignettenanalyse of conjunctanalyse. Met deze methodiek worden mensen gedwongen een afweging te maken van verschillende aspecten van een situatie of een product. Deze methodiek geeft een beter beeld van preferenties dan directe vragen naar de voorkeuren voor bepaalde aspecten van situaties en producten. We hebben deze methodiek onder andere gebruikt voor het maken van een prognose van de aard en omvang van de behoefte aan tieneropvang en voor de marktafbakening in verband met de fusie van twee ziekenhuizen (rapport 791). In dit laatste onderzoek maakten mensen een afweging tussen medische kwaliteit, wachttijden en reistijd. Daarmee konden we beoordelen of patiënten bereid zijn verder te reizen voor een hogere kwaliteit.