pagina

Belang bij splitsing in de warmtemarkt


Publicatienummer: 2018-98
Auteurs: Bert Tieben & Menno van Benthem
Opdrachtgever: ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Uitgever: SEO Economisch Onderzoek
ISBN: 978-90-6733-952-0

Resultaten
De conclusie van dit rapport is dat de nadelen van splitsing in de warmtemarkt waarschijnlijk zwaarder wegen dan de voordelen. Het belangrijkste voordeel zit bij de mogelijke impuls voor extra investeringen in warmtenetten door verbetering van de transparantie van de kostenstructuur en de mogelijkheid dat publieke partijen het eigendom van warmtenetten verkrijgen. Dit laatste effect treedt alleen op bij de meest vergaande vorm van splitsing waarbij overdracht van het eigendom van de netten mogelijk is.

Splitsing kan theoretisch andere voordelen hebben zoals lagere kosten en tarieven voor de warmtelevering, maar deze effecten zullen zich in de praktijk niet voordoen. De reden hiervoor is dat splitsing geen oplossing is voor een aantal structurele knelpunten in de warmtemarkt die toetreding van nieuwe producenten en leveranciers bemoeilijken. Zonder toetreding van leveranciers is het ook niet mogelijk om de keuzevrijheid van consumenten te verbeteren, een van de knelpunten in de warmtemarkt op dit moment.

Daar komt bij dat tegenover de mogelijke voordelen belangrijke nadelen bestaan. Dit zijn vooral de extra kosten die gemaakt worden om de gesplitste markt te laten functioneren. Dit vraagt extra administratieve lasten voor de regulering en het toezicht en extra transactiekosten voor de afstemming tussen productie en levering. In alle gevallen wegen de nadelen van splitsing waarschijnlijk zwaarder dan de voordelen. SEO beoordeelt splitsing in de warmtemarkt daarom als een niet-proportionele maatregel: een maatschappelijke kosten-batenanalyse van dit instrument zou waarschijnlijk een negatief saldo opleveren. Dit geldt in elk geval voor juridische splitsing en eigendomssplitsing.

Het onderzoek
De motie van Kamerleden Yesilgöz-Zegerius en Jetten verzoekt de regering te onderzoeken wanneer en op welke manier de splitsing tussen productie en levering van warmte enerzijds en het warmtetransport en netbeheer anderzijds mogelijk is met het oog op een betere werking van de markt en verdere verduurzaming van de warmtelevering. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft SEO Economisch Onderzoek gevraagd dit onderzoek uit te voeren.

Gebruikte methode
SEO heeft deze vraag beantwoord door alle voor-en nadelen van splitsing in kaart te brengen en deze tegen elkaar af te wegen. Daarnaast is een vergelijkende analyse uitgevoerd met andere landen (Denemarken, Zweden en Polen) en andere sectoren (elektriciteit, gas, telecommunicatie en openbaar vervoer).


Categorie: 2019, Bert Tieben, Menno van Benthem, Mededinging & Innovatie