pagina

Beoordeling van het strategisch plan van Groningen Airport Eelde


Publicatienummer: 2014-03
Auteurs: R. Lieshout
Opdrachtgever: de Noordelijke Rekenkamer
Uitgever: SEO Economisch Onderzoek

In het strategisch plan Werelden Verbinden presenteert Groningen Airport Eelde (GAE) de doelstellingen voor de komende tien jaar. De doelstellingen van GAE bestaan uit: (1) het realiseren van een feederverbinding en (2) enkele zakelijke verbindingen, (3) vergroting van het low cost aanbod en (4) behoud en mogelijk versterking van de marktpositie in het chartersegment. Op basis van deze doelstellingen zijn veronderstellingen gedaan over het aantal nieuwe maatschappijen en vluchten op de luchthaven. Deze veronderstellingen worden gepresenteerd als zekerheden, maar zijn dat allerminst. De veronderstellingen vormen desondanks de basis van een verkeer- en vervoerprognose. Volgens deze prognose verwacht de luchthaven in 2023 circa 600.000 passagiers te verwerken. 

Wij komen onder zeer gunstige veronderstellingen niet verder dan 425.000 passagiersbewegingen in 2023. Ten eerste achten we een feederverbinding met een belangrijke hubluchthaven niet waarschijnlijk, vanwege de beperkte omvang van het verzorgingsgebied van GAE en de sterke concurrentie van Schiphol. Een zakelijke of low cost verbinding naar Londen moet op basis van de huidige vraag wel haalbaar zijn. Daarnaast denken we dat op termijn ook andere nieuwe bestemmingen met een low cost maatschappij rendabel vanaf GAE kunnen worden bediend. De passagiersaantallen die de luchthaven voorziet, achten wij echter te hoog. Ten eerste houdt het strategisch plan geen rekening met het feit dat het aantal low cost passagiers in 2014 waarschijnlijk verder afneemt. Ten tweede voegt Ryanair op korte termijn geen capaciteit toe aan het netwerk. Dat betekent dat de enige actieve low cost maatschappij op GAE de komende jaren weinig groei zal brengen in het low cost segment. 

Het strategisch plan bevat ook een financiële doorrekening op basis van de prognose. Deze laat zien dat de luchthaven bij circa 300.000 passagiers (in 2017) in staat is om een positief operationeel resultaat (EBITDA) te behalen. Dat lijkt ons niet reëel. Ten eerste is in de prognose geen rekening gehouden met recente ontwikkelingen op de luchthaven, welke bestaan uit een afname van het aantal low cost en chartervluchten. Dit vertraagt de groei naar schatting met circa 2 jaar. Ten tweede verwachten wij dat minstens 450.000 passagiersbewegingen nodig zijn voor een positief operationeel resultaat. Onder gunstige veronderstellingen voorzien wij dit aantal niet voor 2024. 

Mogelijk wordt het later als de inkomsten uit de havengelden tegenvallen of andere externe factoren de groei remmen of leiden tot hogere kosten. Zo vormt de verwachte ontwikkeling van Lelystad Airport een serieuze bedreiging voor de belangrijkste marktsegmenten van GAE. Daarnaast zal een wijziging in de bekostigingssystematiek van de luchtverkeersleiding leiden tot extra kosten. Dit maakt de luchthaven minder aantrekkelijk voor luchtvaartmaatschappijen, waardoor de groei lager uitvalt dan geprognosticeerd. Het strategisch plan laat niet zien wat de effecten hiervan zijn op de prognose en de financiële situatie van de luchthaven.

In de periode tot 2023 zijn aanzienlijke uitbreidingsinvesteringen gepland. Deze worden noodzakelijk geacht voor een verdere groei van het verkeer. De afschrijvingskosten nemen volgens de winst- en verliesrekening echter nauwelijks toe in de planperiode. Het lijkt alsof de afschrijvingskosten van de uitbreidingsinvesteringen niet zijn meegenomen. Dat impliceert dat de luchthaven er vanuit gaat dat deze investeringen volledig door de aandeelhouders zullen worden gefinancierd.



Categorie: 2014, Rogier Lieshout, Luchtvaart