pagina

Voorkomen is beter dan genezen


Publicatienummer: 563
Auteurs: B. Baarsma, N. Brouwer, L. Janssens, C. Zijderveld 
Met medewerking van: W. Manshanden, I. Sjerps
Opdrachtgever: ZorgOnderzoek Nederland
Uitgever: ZorgOnderzoek Nederland

De titel van dit rapport zegt hel al: voorkomen is beter dan genezen. In dit geval wordt gedoeld op het voorkomen van arbeidsongeschiktheid (zowel kortdurend: ziekteverzuim, als langdurig: WAO-instroom) door ziekten aan het bewegingsapparaat. Een van de mogelijkheden om arbeidsongeschiktheid te voorkomen is door middel van preventieve gezondheidszorg. Met het voorkomen van ziekteverzuim en WAO-instroom is niet alleen de gezondheid en het welzijn van werknemers gediend maar ook het economisch belang van werkgevers en de maatschappij als geheel (bijvoorbeeld omdat gezonde en gemotiveerde werknemers een hogere arbeidsproductiviteit leveren).

Preventieve gezondheidszorg op het werk kan een belangrijke rol spelen bij het beperken van ziekteverzuim en WAO-instroom. In dit rapport is de organisatiestructuur van de preventieve gezondheidszorg in kaart gebracht voor vijftien braches met een verhoogd arbeidsgerelateerd risico voor klachten aan het bewegingsapparaat. 

Op basis van deze inventarisatie zijn algemeen geldende factoren te onderscheiden die de ontwikkeling en implementatie van preventief arbobeleid bevorderen (‘succesfactoren’) dan wel belemmeren (‘knelpunten’). De succesfactoren die naar voren komen betreffen: 

  • De meting en analyse van ziekteverzuim en WAO cijfers op brancheniveau, alsmede het in kaart brengen van gezondheidsklachten.  
  • Het afsluiten van bovenminimale contracten met arbodiensten. 
  • De aanwezigheid van goede werkgevers- en werknemersoverlegstructuren uitmondend in bijvoorbeeld een intentieverklaring/arboconvenant of een sterke sectororganisatie. 
  • De aanwezigheid van voldoende financiële middelen binnen de branche om preventief arbobeleid op te zetten en te implementeren. 

Knelpunten die in het onderzoek naar voren komen zijn: 

  • Het op grote schaal afsluiten van minimale contracten met arbodiensten. 
  • Het ontbreken van informatie over het ziekteverzuim en de WAO-instroom op brancheniveau. 
  • Het onvoldoende erkennen van het nut van preventie ten opzichte van de kosten. 
  • Grote en structurele personeelstekorten in de branche. 
  • Het moeilijk kunnen beïnvloeden van de werkomstandigheden in branches waarin voornamelijk op locatie wordt gewerkt. 

Al met al kan gesteld worden dat er binnen de in dit onderzoek bestudeerde risicobranches zeker aandacht bestaat voor preventieve gezondheidszorg. In veel gevallen is er op brancheniveau een bepaalde vorm van preventief arbobeleid geformuleerd, maar de formulering van beleid heeft nog niet geleid tot het op grote schaal implementeren van preventief beleid en het op grote schaal uitvoeren van preventieve maatregelen.


Categorie: 2000, Zorg & Sociale Zekerheid