pagina

Markt en hiërarchie: kosten en baten van het zzp-schap


Publicatienummer: 2009-72
Auteurs: C. Berden, R. Dosker, P.A. Risseeuw, D. Willebrands
Opdrachtgever: ministerie van Economische Zaken
Uitgever: SEO Economisch Onderzoek
ISBN: 978-90-6733-540-9

Zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) brengen flexibiliteit in de economie. Ze nemen het risico van overcapaciteit over van werkgevers, en incasseren daarvoor een beloning. Omdat ze voor eigen rekening werken, zijn ze –bij veronderstelling– flexibeler in hun opstelling dan gewone werknemers, en productiever. Ondernemerschap en innovatie gaan hand in hand; het is denkbaar dat zzp’ers ook positief bijdragen aan het innovatief vermogen van de sectoren waar ze actief zijn. Tegenover de zegeningen van flexibiliteit en productiviteit staat het probleem dat zzp’ers niet goed passen in de instituties van de arbeidsmarkt, die zijn ingericht op de tweedeling werkgever? werknemer. Zzp’ers participeren niet in sectorale kennis- en opleidingsinstituten. Tegenover een hogere productiviteit staat zodoende een langzamere disseminatie van kennis. Zzp’ers lopen niet in mee collectieve regelingen zoals pensioenopbouw en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en bouwen als zelfstandige geen recht op WW op. Individueel af te sluiten inkomensverzekeringen zijn duur. Lang niet alle zzp’ers voorzien zich van dergelijke verzekeringen. De voordelen van flexibiliteit en productiviteit worden daarmee voor een deel weer ongedaan gemaakt.

Dit rapport beoogt de baten en de kosten van het zzp-schap zo kwantitatief mogelijk tegen elkaar af te wegen, om zodoende de vraag te beantwoorden wat de meerwaarde is van het bestaan van zzp’ers voor de Nederlandse economie. Aan de hand van een kosten-batenanalyse wordt in viif sectoren (ICT, architectuur, bouw, hoveniersbedrijf, thuiszorg) nagegaan welke verschuivingen in geldstromen en waardecreatie zich zouden voltrekken, als het fenomeen zzp-schap zou worden afgeschaft. Het resulterend verlies kan worden geïnterpreteerd als de waarde van het zzp-schap.


Categorie: 2010