Bouwen op ervaring: Wat PALLAS kan betekenen voor toekomstige Nederlandse kerncentrales, een maatschappelijke batenanalyse

SEO onderzocht de maatschappelijke baten van leereffecten die ontstaan tijdens de voorbereidingen en de bouw van de PALLAS-reactor. De kennis en kunde die is opgedaan verkleinen de kans op uitloop van toekomstig te bouwen kernreactoren, door ervaring met vergunningen, documentatie en ketenkwalificatie. 

Het onderzoek
In deze studie is gekeken welke maatschappelijke waarde het PALLAS-programma kan hebben voor de bouw van toekomstige Nederlandse kerncentrales. De waarde ontstaat vanuit verschillende mechanismen waardoor PALLAS kan leiden tot minder uitloop en lagere kosten bij toekomstige kerncentrales.

Bevindingen
PALLAS levert vooral maatschappelijke meerwaarde via risicoreductie: minder verrassingen, minder herontwerpen en minder iteraties met leveranciers of toezichthouder. Die voorspelbaarheid is voor de bouwstart belangrijk, omdat in die fase veel keuzes worden vastgezet die later doorwerken in doorlooptijd en kosten. Tegelijk is het leereffect nog in opbouw en komt het pas volledig tot zijn recht als de opgedane kennis actief wordt vastgehouden en overdraagbaar blijft.

Een scenarioanalyse laat zien dat 1–3 jaar minder uitloop tijdens de bouw grote financiële baten kan opleveren. Voor twee kerncentrales lopen de indicatieve totale baten uiteen van 0,98–2,13 mld. euro bij 1 jaar minder uitloop tot 2,96–6,41 mld. euro bij 3 jaar minder uitloop, vooral door lagere uitloopkosten en een eerdere start van de exploitatiefase. Daarnaast zijn er kleinere maar positieve besparingen mogelijk in het voortraject (tientallen miljoenen euro).

De methoden
De aanpak combineert kwalitatieve duiding met een kwantitatieve doorrekening. De studie is gestart met het opstellen van een Theory of Change als analytisch raamwerk en het verzamelen en bestuderen van literatuur en documenten. Daarna zijn semigestructureerde interviews gehouden met partijen zoals de toezichthouder, ministeries, leveranciers, kennisinstellingen en internationale experts om aannames te toetsen en de rol van PALLAS in de keten te duiden. Op basis hiervan is een scenarioanalyse uitgevoerd met een nulscenario en varianten waarin kerncentrales 1–3 jaar eerder in bedrijf komen als gevolg van minder uitloop tijdens de bouwfase.