Marktordening verzorgingsplaatsen

Deze notitie toetst de economische onderbouwing en argumentatie van de beleidsvisie over de toekomstige verzorgingsplaatsen langs de snelweg.  

Onderzoek en aanpak
Verzorgingsplaatsen op de snelweg maken het mogelijk dat weggebruikers gebruik kunnen maken van voorzieningen zoals tanken, laden en om uit te rusten tijdens de reis zonder van de snelweg af te gaan. Bij de toekomstige verdeling van de rechten om voorzieningen – zoals e-laden, een shop en tanken – op de verzorgingsplaatsen te exploiteren stelt I&W voor om separate kavels, exclusieve rechten, een gebiedscriterium en een biedbeperking te hanteren.  

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft aan SEO Economisch Onderzoek gevraagd om de economische onderbouwing van de beleidsvisie over verzorgingsplaatsen in de toekomst te toetsen en de mate van vraag- en aanbodsubstitutie voor elektrisch laden in kaart te brengen. Om de beleidsvisie te toetsen zijn eerst de beleidsdoelen en economische argumentatie uiteen gezet. Vervolgens beoordelen we de interne consistentie en de consistentie van de aannames aan de hand van economische theorie en literatuur op basis van deskresearch. 

Resultaten 
De economische onderbouwing van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat leunt sterk op twee eerdere externe rapportages. In deze rapportages lopen analyse en aanbevelingen door elkaar en dit beeld komt terug in de beleidsvisie. Met name de samenhang tussen de economische context – zoals mate van concurrentie en het gedrag van aanbieders en consumenten –, mogelijke beleidsmaatregelen en de verwachte impact is niet helder. Dit betekent niet dat de genoemde maatregelen – zoals een biedbeperking en gebiedscriterium –  onjuist of niet effectief kunnen zijn, maar wel dat de onderbouwing (en mogelijk de keuze) op punten incompleet of enkel impliciet is. Wat betreft de prijsvorming van elektrisch laden is het belangrijk om in te schatten in hoeverre prijsconcurrentie tot een race-to-the-bottom kan leiden. Op basis van deskresearch zal de kans op zo’n race-to-the-bottom beperkt zijn onder andere vanwege het heterogene karakter van vraag en aanbod.