Terugverdientijd shops en laadpalen op verzorgingsplaatsen

Resultaten
De terugverdientijd voor een gemiddelde toetreder op een gemiddelde laadkavel bedraagt in 2028 in het basisscenario voor laden naar verwachting 11 jaar. In dit basisscenario realiseert de overheid een zware netaansluiting. De afzet is bepalend: dezelfde kavel kent een terugverdientijd van zes jaar bij exploitatiestart in 2035. In het basisscenario houden we de prognoses van Revnext (2024) aan. Een hogere vraag naar laden voor zware bedrijfsauto’s verlaagt de terugverdientijd.

De terugverdientijd voor een gemiddelde shopkavel bedraagt in het basisscenario één jaar. Anders dan bij laden hangt deze inschatting niet af van het startmoment. Het basisscenario veronderstelt geen nieuw shopgebouw, maar wel een noodzakelijke verbouwing.

De terugverdientijd voor shops is minder gevoelig voor alternatieve aannames dan die voor laden. De terugverdientijd van één jaar geldt voor alle grootteklassen en bij een verandering van de brutomarge of afzet tot tien procent. Een initiële investering in een nieuw shopgebouw verandert dit niet, behalve bij zeer kleine shops: daar loopt de terugverdientijd op tot twee jaar. 

Onderzoek
Verzorgingsplaatsen langs de snelweg bieden weggebruikers voorzieningen zoals tanken, elektrisch laden en een rustplek. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ontwikkelt beleid over onder andere de toekomstige (markt)ordening van deze voorzieningen.

Het ministerie heeft SEO Economisch Onderzoek gevraagd de terugverdientijd te analyseren van de zelfstandige exploitatie van elektrisch laden en van een shop op de verzorgingsplaats. Hierbij houden we rekening met de economische context, parameters van de beoogde marktordening en de inherente kennis-, beleids-, en toekomstonzekerheden. Het onderzoek onderbouwt deze terugverdientijd transparant en objectief. Bij het vaststellen van de looptijd van de vergunning vormt deze terugverdientijd een belangrijke pijler en een ondergrens.

Methode
Om de terugverdientijd in kaart te brengen, identificeren we eerst met economische theorie en literatuur de belangrijkste componenten van de investeringen, exploitatiekosten en omzet van laden en shops. Daarbij gebruiken we eerdere studies voor het ministerie naar de toekomstige (markt)ontwikkelingen. Vervolgens schatten we in hoe de toekomstige kasstromen zich ontwikkelen.

Om de impact van deze onzekerheid inzichtelijk te maken, werken we met scenarioanalyses en bandbreedtes. Voor onzekere beleidskeuzes en voor toekomstonzekerheden zoals de vraagontwikkeling hanteren we een laag-, midden- en hoog-scenario en tonen we de spreiding van de terugverdientijd. De analyse is een momentopname (eerste kwartaal 2026) en hangt af van de huidige inzichten. We bevelen daarom aan periodiek te toetsen of de vastgestelde terugverdientijd nog reëel is.