Investeren in gelijke kansen in de stad

Het onderzoek
De Rijke Schooldag biedt leerlingen activiteiten buiten de reguliere onderwijstijd, zoals sport, cultuur, techniek, koken, schaken en huiswerkbegeleiding. De regeling is vooral gericht op scholen met relatief veel leerlingen in een kwetsbare positie en moet bijdragen aan kansengelijkheid, persoonlijke groei en sociale ontwikkeling.

SEO Economisch Onderzoek onderzocht in opdracht van de gemeente Eindhoven hoe de Rijke Schooldag in de praktijk werkt, welke leerlingen worden bereikt en welke ontwikkelingen scholen zien bij leerlingen. Het onderzoek richt zich op schooljaar 2024-2025. In dat jaar namen 33 van de 90 Eindhovense scholen deel aan de Rijke Schooldag of de aanpalende landelijke regeling School en Omgeving.

Resultaten
De Rijke Schooldag bereikt in belangrijke mate de leerlingen voor wie de regeling bedoeld is. Ongeveer twee derde van de deelnemende scholen geeft aan dat het merendeel van de kansarme leerlingen heeft deelgenomen aan het activiteitenaanbod; bij 17 procent namen alle kansarme leerlingen deel.

Scholen zien vooral positieve ontwikkelingen op sociaal-emotioneel gebied. Zij noemen verbeteringen in welbevinden, zelfvertrouwen en motivatie. Leerlingen krijgen de kans om in een andere omgeving dan de klas succeservaringen op te doen en talenten te ontdekken die in het reguliere onderwijs minder zichtbaar zijn. Ook zien deelnemende scholen vaker een toename in deelname aan culturele activiteiten en sport-, spel- en bewegingsactiviteiten.

Daarnaast zijn er aanwijzingen voor bredere effecten binnen de school. Deelnemende scholen rapporteren vaker een toename van sociale cohesie, onder meer doordat activiteiten groepsoverstijgend plaatsvinden. Effecten op schoolverzuim, schooluitval en verwijzingen naar jeugdhulp zijn minder duidelijk zichtbaar en worden door betrokkenen niet gezien als directe opbrengsten van de Rijke Schooldag.

Methoden
Het onderzoek combineert verschillende onderzoeksmethoden. SEO voerde verkennende gesprekken met betrokken partijen, waaronder aanbieders van activiteiten, leerplicht en eerstelijns jeugdzorg. Daarnaast is een enquête uitgezet onder Eindhovense scholen, waaraan 42 scholen deelnamen. Van deze scholen deden er 24 mee aan de Rijke Schooldag of School en Omgeving.

Verder zijn verdiepende casestudies uitgevoerd bij zes basisscholen en één school voor speciaal basisonderwijs. In deze gesprekken is gekeken naar de invulling van het activiteitenaanbod, het bereik onder leerlingen, ervaren effecten, succesfactoren en verbeterpunten. De uitkomsten zijn aangevuld met inzichten uit de internationale literatuur over naschoolse programma’s.