Pensioenopbouw voor zelfstandigen in de tweede pijler

Onderzoek
Het kabinet wil dat iedereen de mogelijkheid heeft om een adequaat pensioen op te bouwen. Om pensioenopbouw onder zelfstandigen te stimuleren, zijn in de Wet toekomst pensioenen (Wtp) verschillende maatregelen opgenomen. Eén daarvan is de experimenteerbepaling, waarmee pensioenuitvoerders tijdelijk de ruimte krijgen om pensioenregelingen in de tweede pijler aan te bieden waarbij zelfstandigen zich vrijwillig kunnen aansluiten. Op die manier kunnen zelfstandigen profiteren van het collectieve karakter van tweede-pijlerregelingen en de (solidariteits)voordelen die daarbij horen. In dit onderzoek is onderzocht in hoeverre pensioenuitvoerders gebruikmaken van deze experimenteerruimte en welke belemmeringen pensioenuitvoerders ervaren om hiervan gebruik te maken.  

Resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat pensioenuitvoerders eind 2025 nog geen gebruik hadden gemaakt van de experimenteerbepaling. Gesprekken met pensioenuitvoerders laten zien dat zij de huidige wettelijke kaders als beperkend ervaren. Vooral pensioenfondsen geven aan dat de regeling onvoldoende aansluit bij hun voorkeuren en uitvoeringspraktijk, waardoor het ontwikkelen van een aantrekkelijk pensioenproduct voor zelfstandigen lastig is. 

Daarnaast worden administratieve lasten genoemd als belangrijke belemmering. Pensioenuitvoerders verwachten bovendien dat het aantal deelnemende zelfstandigen beperkt zal blijven, waardoor investeringen in nieuwe producten minder aantrekkelijk zijn. 

Een aanvullende factor is dat pensioenuitvoerders momenteel volop bezig zijn met de implementatie van de Wet toekomst pensioenen. Hierdoor ontbreekt de capaciteit om tegelijkertijd nieuwe pensioenproducten voor zelfstandigen te ontwikkelen.  

Gebruikte methode
Voor deze evaluatie is een enquête uitgevoerd onder pensioenfondsen, verzekeraars en premiepensioeninstellingen (PPI’s). Daarnaast zijn gesprekken gevoerd met de Pensioenfederatie, het Verbond van Verzekeraars en verschillende pensioenuitvoerders.