Geografische spreiding van cultuur in Nederland

Het onderzoek
SEO Economisch Onderzoek en AEF onderzochten voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hoe cultuurvoorzieningen, culturele activiteiten en publieke cultuuruitgaven over Nederland zijn verspreid. Daarbij is gekeken naar de rol die het Rijk, provincies, gemeenten en fondsen spelen in de geografische spreiding van cultuur en de manier waarop zij hier via beleid en financiering aan bijdragen.  

Resultaten 
Het onderzoek laat zien dat cultuurvoorzieningen en publieke middelen in heel Nederland aanwezig zijn. Tegelijkertijd bestaan er duidelijke regionale verschillen. Culturele voorzieningen en middelen zijn relatief sterk geconcentreerd in de Randstad en andere grotere stedelijke kernen, terwijl provincies als Drenthe, Flevoland en Zeeland een beperkter cultuuraanbod en lagere cultuuruitgaven kennen. Basisvoorzieningen zoals bibliotheken zijn gelijkmatiger verspreid, terwijl specialistischer aanbod (architectuur, beeldende kunst en audiovisuele cultuur) zich sterker concentreert in stedelijke gebieden.  

Daarnaast laat het onderzoek zien dat beleidsinstrumenten voor geografische spreiding nog volop in ontwikkeling zijn. Overheden en fondsen zetten verschillende instrumenten in, zoals subsidieregelingen en bestuurlijke afspraken, maar vaak vanuit uiteenlopende doelen en zonder duidelijke samenhang. Hierdoor blijft de sturing op spreiding beperkt en sterk afhankelijk van bestaande culturele infrastructuren en initiatieven.  

Verdere ontwikkeling van het spreidingsbeleid vraagt om een explicietere visie op wat als wenselijke spreiding van cultuur wordt gezien. Daarbij zijn gerichte beleidskeuzes, betere samenwerking tussen overheden en meer aandacht voor concrete knelpunten van belang. Ook wijst het onderzoek op de komende BIS-subsidieperiode als een belangrijk moment om het spreidingsbeleid verder aan te scherpen.