Sociale participatie in Lelystad-Oost; Een vergelijking van wijken, trends, perspectieven en voorzieningen

Aanleiding
Sportbedrijf Lelystad heeft SEO Economisch Onderzoek gevraagd om de sociale participatie in Lelystad-Oost in beeld te brengen. Aanleiding zijn signalen dat de sociaaleconomische situatie in het stadsdeel onder druk staat. Lelystad-Oost is in 2022 aangewezen als een van de twintig focusgebieden binnen het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Het onderzoek richt zich op de vraag hoe betrokken bewoners zijn bij hun wijk en stad, in hoeverre zij zich kunnen redden in het dagelijks leven en welke aanknopingspunten er zijn om participatie en zelfredzaamheid te versterken. Daarbij is bijzondere aandacht voor jongeren en jongvolwassenen.

Resultaten
Lelystad-Oost heeft ten opzichte van het landelijk gemiddelde een kwetsbare sociaaleconomische positie. De ontwikkeling van opleidingsniveau, inkomen en arbeidsparticipatie is de laatste jaren wel positief, maar van een duidelijke inhaalslag is geen sprake. Binnen Lelystad-Oost staan Zuiderzeewijk en Atolwijk er het kwetsbaarst voor, terwijl Boswijk en Waterwijk-Landerijen dichter bij het landelijk gemiddelde liggen. Vergeleken met kwetsbare referentiewijken in Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht scoort Lelystad-Oost juist relatief gunstig.

De sociale structuren in Lelystad-Oost zijn vooral kleinschalig. Bewoners, en in het bijzonder jongvolwassenen, zijn vooral verbonden met familie, gezin, vrienden en online netwerken. De binding met de buurt of de stad is beperkter. Het aanbod van voorzieningen voor vrije tijd en cultuur is beperkt en sterk geconcentreerd rond het Stadshart. Sport is de meest voorkomende activiteit; culturele activiteiten en activiteiten in buurthuizen of jongerencentra worden minder vaak bezocht.

De meeste respondenten geven aan dat zij meestal of volledig kunnen meedoen in het dagelijks leven, maar een kleinere groep ervaart dit niet of nauwelijks. Hulp vragen, stress of mentale problemen en het plannen van school of werk worden relatief vaak als lastig genoemd. Daarom blijft het belangrijk kwetsbare jongeren actief op te zoeken, drempels voor deelname te verlagen en bestaande netwerken, sleutelfiguren en laagdrempelige activiteiten beter te benutten.

Methode
Het onderzoek combineert kwantitatieve en kwalitatieve bronnen. Op basis van CBS StatLine zijn de vier wijken in Lelystad-Oost onderling vergeleken, afgezet tegen het landelijk gemiddelde en gebenchmarkt met vier kwetsbare stedelijke referentiewijken. Daarnaast is het aanbod en de spreiding van voorzieningen in kaart gebracht. Tot slot is een enquête uitgezet onder jongvolwassenen van 18 tot en met 35 jaar in Lelystad-Oost. Deze enquête is ingevuld door 68 respondenten. De respons is niet volledig representatief: oudere en relatief actieve jongvolwassenen zijn oververtegenwoordigd, terwijl de meest kwetsbare groepen moeilijker zijn bereikt. De enquêteresultaten zijn daarom vooral bruikbaar als beleidsmatig signaal en minder geschikt voor precieze uitspraken over alle jongvolwassenen in Lelystad-Oost.