Innovatieve geneesmiddelen in Nederland

Onderzoek
In opdracht van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen onderzoekt SEO Economisch Onderzoek de maatschappelijke en economische betekenis van innovatieve geneesmiddelen in Nederland. Geneesmiddelen verbeteren de gezondheid en levensverwachting. Daarmee kunnen ze ook bijdragen aan een hogere arbeidsparticipatie en productiviteit en lagere zorgkosten. Het onderzoek brengt zowel de directe economische bijdrage van de farmaceutische sector als de bredere maatschappelijke en economische baten van geneesmiddelengebruik in kaart.

Het onderzoek bestaat uit een uitgebreide literatuurstudie van voornamelijk wetenschappelijke studies, aangevuld met andere relevante literatuur in indicatieve ramingen voor Nederland. Eerst brengt het onderzoek de werkgelegenheid, bruto toegevoegde waarde en indirecte economische effecten via toeleveranciers in kaart. Vervolgens combineert het inzichten over de gezondheidseffecten van geneesmiddelen met studies naar de relatie tussen gezondheid en economische uitkomsten. Tot slot onderzoekt SEO Economisch Onderzoek de rol van innovatie, overheidsbeleid, regionale clustering en strategische autonomie bij het waarborgen van de toekomstige beschikbaarheid van innovatieve geneesmiddelen.

Resultaten
De Nederlandse farmaceutische industrie telt in 2024 circa 26 duizend banen en genereert ongeveer € 8,5 miljard aan directe bruto toegevoegde waarde. Daarnaast ondersteunt de farmaceutische industrie via toeleveranciers naar schatting € 1,6 miljard tot € 2,6 miljard aan indirecte bruto toegevoegde waarde in Nederland.

De gezondheidseffecten van geneesmiddelen leveren aanzienlijke maatschappelijke en economische baten op. Een indicatieve doorrekening laat zien dat geneesmiddelengebruik via hogere overlevingskansen en een hogere productiviteit naar schatting € 7,3 miljard tot € 36,1 miljard bijdraagt aan het Nederlandse bbp. Dit komt overeen met circa 0,9 tot 4,5 keer de totale uitgaven aan geneesmiddelen. Daarnaast vermindert geneesmiddelengebruik het aantal ziekenhuisdagen naar schatting met circa 1,78 miljoen per jaar. Dit levert een besparing op van ongeveer € 1,15 miljard aan ziekenhuiskosten. De ramingen steunen op internationale studies en aannames over de toepasbaarheid van de resultaten op Nederland.

Innovatie vergroot de gezondheidswinst en de bijbehorende economische baten van geneesmiddelen. Tegelijkertijd dalen de R&D-investeringen in de Nederlandse farmaceutische industrie tussen 2008 en 2023 van € 0,69 miljard naar € 0,27 miljard. In vergelijkbare Europese landen nemen deze investeringen in dezelfde periode juist toe. De inzichten uit de literatuur onderstrepen het belang van passende beleidsprikkels, regionale concentratie van kennis en bedrijvigheid en strategische autonomie. Deze factoren dragen bij aan innovatie en de toegang tot innovatieve geneesmiddelen op de lange termijn.