Analyse doeltreffendheid en doelmatigheid van financiering staatsschuld

Dit onderzoek draagt bij aan de periodieke rapportage van artikel 11 van hoofdstuk IX – Financiën en Nationale Schuld in overeenstemming met de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek. De betreffende periodieke rapportage wordt door het ministerie van Financiën zelf uitgevoerd en heeft betrekking op het huidige beleidskader dat is ingegaan vanaf 2020 en loopt tot en met 2025. Het rapport richt zich op de periode 2020-2024 aangezien het onderzoek in het eerste half jaar van 2025 plaatsvond.

We beantwoorden in dit rapport de volgende vragen: 

1. Maakt het beschikbare onderzoeksmateriaal uitspraken over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleidsterrein mogelijk? 
2. Wat zijn de doelen van het beleid en de beschikbare instrumenten? Zijn de doelen van het beleid en de beschikbare instrumenten gerealiseerd? 
3. Is het beleid voldoende doeltreffend geweest? Zijn er positieve en/of negatieve neveneffecten? 
4. Is het beleid voldoende doelmatig geweest? Wat zijn de kosten en baten? 
5. Welke maatregelen kunnen worden genomen om de doelmatigheid en doeltreffendheid verder te verhogen? 
6. In het geval dat er significant minder middelen beschikbaar zijn (-/- circa 20 procent van de middelen op het beleidsartikel), welke beleidsopties zijn dan mogelijk? 

De conclusie van het rapport luidt dat het beleid doeltreffend en voldoende doelmatig is.

We zien een aantal beleidsopties die kunnen bijdragen aan grotere doeltreffendheid of doelmatigheid:

• Verhelder het proces rond wijzigingen van het RRB en de looptijd;
• Behoud de huidige waarde van flexibiliteit, maar houd oog voor mogelijk opportunisme;
• Onderzoek verder waarom de liquiditeit van de secundaire markt lijkt te zijn verslechterd;
• Houd rekening met schatkistbankieren bij het vaststellen van de looptijd en het RRB;
• Evalueer het effect van wijzigingen in beloningensystematiek en creëer meer transparantie over de geaggregeerde waarde;
• Consolideer de veelheid aan beleidsdocumenten die beleid documenteren;
• Zorg ervoor dat de inzet van rentederivaten voor het managen van de looptijd niet alleen een papieren mogelijkheid wordt;
• Evalueer de introductie van groene obligaties;